آموزش مقاصد പഠന ലക്ഷ്യങ്ങൾ

▪️എന്താണ് പഠനലക്ഷ്യം? എന്താണ് പഠന നേട്ടം?

 آموزش مقاصد سے مطلب یہ ہے کہ

 استاد اپنے سبق یا پڑھائی کے وقت کے آخر میں طلبہ سے کیا توقع رکھتا ہے۔

 یہ واضح کرتا ہے کہ سبق ختم ہونے کے بعد طلبہ کیا نئی باتیں سیکھیں گے، سمجھیں گے یا کر سکیں گے

یہ منزل کا نشانہ (Target) ہوتا ہے جسے استاد پڑھاتے وقت اپنے سامنے رکھتا ہے

 یہ طلبہ کو بتاتا ہے کہ 

آج ہم یہ سبق کیوں پڑھ رہے ہیں؟

  یہ استاد کو یہ فیصلہ کرنے میں مدد کرتا ہے کہ کون سی سرگرمیاں کرائی جائیں، کون سا مواد استعمال کیا جائے، اور طلبہ کی کامیابی کا اندازہ کیسے لگایا جائے۔

آموزشی مقاصد ہمیشہ طلبہ کی سیکھنے کی صلاحیت پر مرکوز ہوتے ہیں، نہ کہ استاد کے پڑھانے کے طریقے پر۔

آموزشی مقاصد کیوں ضروری ہے؟

1. واضح رہنمائی:

 استاد اور طلبہ دونوں کو پتہ ہوتا ہے کہ کیا حاصل کرنا ہے۔

2. مناسب منصوبہ بندی: استاد صحیح طریقے سے پڑھانے کا منصوبہ بنا سکتا ہے۔

3. درست اندازہ:

یہ جانچنا آسان ہو جاتا ہے کہ طلبہ نے واقعی سیکھا ہے یا نہیں۔

4. بامعنی سیکھنا:

 طلبہ کو معلوم ہوتا ہے کہ انہیں کیا سیکھنا ہے، جس سے 

ان کی توجہ بڑھتی ہے۔

*പഠന ലക്ഷ്യങ്ങൾ: പരീക്ഷാ ചോദ്യങ്ങളുടെയും പാഠപ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനം**

*മുഖ്യധാരാ ആശയം:*

ഒരു പാഠ്യഘടകത്തിനോ യൂണിറ്റിനോ വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്ന **എല്ലാ പരീക്ഷാ ചോദ്യങ്ങളും (Exam Questions) എല്ലാ പാഠഭാഗങ്ങളും (Lesson Content) എല്ലാ പഠനപ്രവർത്തനങ്ങളും (Learning Activities)** അവയുടെ രൂപകൽപ്പനയിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും ഒരു പൊതു ലക്ഷ്യത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു - അതാണ് 

**പഠന ലക്ഷ്യങ്ങൾ (Learning Objectives)*

*എന്തുകൊണ്ട് പഠന ലക്ഷ്യങ്ങൾ പ്രധാനമാണ്?*

1. *ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തിന്റെ വ്യക്തത:* 

പഠന ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിർണയിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു പാഠം/ഉപപാഠം /യൂണിറ്റ് പഠിച്ച ശേഷം വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് *എന്ത് അറിയാൻ കഴിയും, എന്ത് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും, എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും*? എന്നത് വ്യക്തമാക്കപ്പെടുന്നു.

ഇത് അധ്യാപകർക്കും വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

2. മൂല്യനിർണ്ണയത്തിന്റെ (Assessment) അടിസ്ഥാനം:

ഒരു വിദ്യാർത്ഥി പഠന ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുക എന്നതാണ് പരീക്ഷയുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം. അതിനാൽ *പരീക്ഷാ ചോദ്യങ്ങൾ നേരിട്ട് പഠന ലക്ഷ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കണം.*ചോദ്യങ്ങൾ ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ചാൽ, 

പരീക്ഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ പഠിപ്പിച്ചതിന്റെയും പ്രതീക്ഷിച്ച കഴിവുകളുടെയും മൂല്യനിർണ്ണയം

ചെയ്യുന്നതിൽ ഫലം കാണാതെ ആവും.

3. *പാഠ്യപദ്ധതി രൂപകൽപ്പനയുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം:** ഏതൊക്കെ വിഷയവിവരങ്ങൾ (Content) ഉൾപ്പെടുത്തണം, ഏതൊക്കെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ (Activities - ചർച്ച, പരീക്ഷണം, പ്രോജക്ട്, പ്രസന്റേഷൻ തുടങ്ങിയവ) ഉപയോഗിക്കണം എന്നതിനെല്ലാം **മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നത് പഠന ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്.** ആ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടാൻ ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ മാത്രമേ അധ്യാപകർ തിരഞ്ഞെടുക്കാവൂ.

**പഠന ലക്ഷ്യങ്ങൾ, പാഠപ്രവർത്തനങ്ങൾ, പരീക്ഷാ ചോദ്യങ്ങൾ: ബന്ധം**

1. **പഠന ലക്ഷ്യങ്ങൾ (Learning Objectives):*

എന്ത് നേടണം?

   'ഉദാ: "വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ജലചക്രത്തിന്റെ (Water Cycle) വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയും."

2. **പാഠഭാഗങ്ങൾ & പഠനപ്രവർത്തനങ്ങൾ (Content & Activities):** എങ്ങനെ നേടാം? (ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള വഴികൾ)

    *ഉള്ളടക്കം:* ജലചക്രത്തിന്റെ ഡയഗ്രം, ഓരോ ഘട്ടത്തിന്റെയും വിശദാംശങ്ങൾ (ബാഷ്പീകരണം, സാന്ദ്രീകരണം, വർഷം, ഒലിച്ചുചേരൽ).

       *പ്രവർത്തനങ്ങൾ:* ഡയഗ്രം വിശദീകരിക്കൽ;

ഒരു ചെറിയ പരീക്ഷണത്തിലൂടെ ബാഷ്പീകരണം കാണിക്കൽ; 

ഗ്രൂപ്പ് ചർച്ച: ജലചക്രത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം; ഒരു ചിത്രം വരച്ച് ഘട്ടങ്ങൾ ലേബൽ ചെയ്യൽ.

  *ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ലക്ഷ്യം നേടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.*

3. *പരീക്ഷാ ചോദ്യങ്ങൾ* 

*(Exam Questions):* ലക്ഷ്യം നേടിയോ? (ലക്ഷ്യം നേടിയെടുത്തിട്ടുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കൽ)

    **ലക്ഷ്യത്തോട് നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട ചോദ്യങ്ങൾ:*

        * "ജലചക്രത്തിന്റെ നാല് പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തി ഓരോന്നിനെക്കുറിച്ചും ഒരു വാക്യം എഴുതുക." 

(വിശദീകരിക്കാനുള്ള കഴിവ് പരിശോധിക്കുന്നു)

        * "ചുവടെയുള്ള ഡയഗ്രത്തിൽ A, B, C, D എന്നിവ ലേബൽ ചെയ്യുക. ഓരോ ഘട്ടത്തിന്റെയും പേര് എഴുതുക." (ഘട്ടങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും വിശദീകരിക്കാനും ഉള്ള കഴിവ്)

    * *ലക്ഷ്യവുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത ചോദ്യങ്ങൾ (തെറ്റായ ഉദാഹരണം):*

        * "ജലചക്രത്തെക്കുറിച്ച് ആദ്യമായി പഠിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞന്റെ പേരെഴുതുക." (ഇത് ലക്ഷ്യത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല, അനാവശ്യമായ വിവരമാണ്).

**പഠന ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കനുസൃതമായി ചോദ്യങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിന്റെ പ്രധാന തത്വങ്ങൾ:**

1. Alignment :

 ഓരോ പ്രധാന പഠന ലക്ഷ്യത്തിനും അതിനനുസൃതമായ ഒന്നോ അതിലധികമോ ചോദ്യങ്ങൾ പരീക്ഷയിൽ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ലക്ഷ്യം എന്ത് പറയുന്നുവോ, അതിനനുസരിച്ചുള്ള തരത്തിലുള്ള ചോദ്യമായിരിക്കണം അത്.

2. **തരം (Type) തിരഞ്ഞെടുക്കൽ:** പഠന ലക്ഷ്യം ഏത് തരം കഴിവിനെ ലക്ഷ്യമിടുന്നുവോ (ഓർമ്മിക്കൽ, മനസ്സിലാക്കൽ, പ്രയോഗം, വിശകലനം, സമന്വയം, വിലയിരുത്തൽ) അതിനനുസൃതമായ ചോദ്യരൂപങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം.

    * *ഉദാ:*

        * *ലക്ഷ്യം:* "പേരുകൾ ഓർക്കുക" → ചോദ്യം: ഓബ്ജക്റ്റീവ് ടൈപ്പ് (MCQ), ഫിൽ ഇൻ ദ ബ്ലാങ്ക്.

        * *ലക്ഷ്യം:* "ആശയങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുക" → ചോദ്യം: ചെറിയ ഉത്തരം (Short Answer), വിശദീകരണം (Explanation).

        * *ലക്ഷ്യം:* "ഒരു പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുക" → ചോദ്യം: പ്രശ്നപരിഹാര ചോദ്യങ്ങൾ (Problem Solving).

        * *ലക്ഷ്യം:* "വാദങ്ങൾ വിലയിരുത്തുക" → ചോദ്യം: വിമർശനാത്മക ഉത്തരം (Critical Essay).

3. **തലത്തിന്റെ (Level) പൊരുത്തം:** ലക്ഷ്യം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ബുദ്ധിപരമായ തലം (ബ്ലൂമിന്റെ വർഗ്ഗീകരണം - Bloom's Taxonomy) ചോദ്യങ്ങളിലും പ്രതിഫലിപ്പിക്കണം. ലക്ഷ്യം "വിശകലനം" ചെയ്യുക എന്നതാണെങ്കിൽ, ചോദ്യങ്ങൾ വിശകലനാത്മകമായിരിക്കണം, വെറും ഓർമ്മിപ്പിക്കൽ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതല്ല.

4. **വെയിറ്റേജ് (Weightage):** പ്രധാനപ്പെട്ട പഠന ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് പരീക്ഷയിൽ കൂടുതൽ മാർക്ക്/ശ്രദ്ധ നൽകണം. ഒരു യൂണിറ്റിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആശയങ്ങളെ (Core Concepts) ലക്ഷ്യമിടുന്ന ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കാണ് കൂടുതൽ ചോദ്യങ്ങൾ/മാർക്ക് നൽകേണ്ടത്.

**ഉദാഹരണം: ഒരു ഫിസിക്സ് ക്ലാസ് (പ്രകാശത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം)**

* *പഠന ലക്ഷ്യം 1:* വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രതിഫലന നിയമം (Law of Reflection) പ്രസ്താവിക്കാനും ഡയഗ്രം ഉപയോഗിച്ച് വിശദീകരിക്കാനും കഴിയും. (മനസ്സിലാക്കൽ, വിശദീകരണം)

* **പഠന ലക്ഷ്യം 2:* വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് തന്നിരിക്കുന്ന ഒരു ഡയഗ്രത്തിൽ പതനകോണും (Angle of Incidence) പ്രതിഫലന കോണും (Angle of Reflection) അളന്ന് അവ തുല്യമാണെന്ന് തെളിയിക്കാനും കഴിയും. (പ്രയോഗം ) **പഠനപ്രവർത്തനങ്ങൾ:*

    * അധ്യാപകന്റെ വിശദീകരണവും ഡയഗ്രം.

    * ലേസർ ലൈറ്റും മിററും ഉപയോഗിച്ച് ലാബ് പരീക്ഷണം (കോണുകൾ അളക്കൽ).

    * പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കൽ.

* **അനുയോജ്യമായ പരീക്ഷാ ചോദ്യങ്ങൾ:**

    * *ലക്ഷ്യം 1-ന്:* "പ്രതിഫലന നിയമം എഴുതുക. ഒരു ഡയഗ്രം വരച്ച് അത് ഉപയോഗിച്ച് വിശദീകരിക്കുക." 

(വിശദീകരണം)

    * *ലക്ഷ്യം 2-ന്:*

        * "താഴെ തന്നിരിക്കുന്ന ഡയഗ്രത്തിൽ പതനകോൺ (i) എത്രയാണ്? പ്രതിഫലനകോൺ (r) എത്രയായിരിക്കണം? എന്തുകൊണ്ട്?" (അളവെടുപ്പ്, മനസ്സിലാക്കൽ)

       "ഒരു പതനകോൺ 35° ആണെങ്കിൽ, പ്രതിഫലനകോൺ എത്രയായിരിക്കും? നിങ്ങളുടെ ഉത്തരം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു?" (പ്രയോഗം, ന്യായീകരണം)

* **അനുയോജ്യമല്ലാത്ത ചോദ്യം (മിസ്അലൈൻമെന്റ്):** "പ്രതിഫലന നിയമം കണ്ടെത്തിയ ശാസ്ത്രജ്ഞന്റെ പേരെഴുതുക." (ഈ വിവരം ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ 

ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല).

******************************

*************************

❌❌❌❌❌❌❌❌

🛑ചോദ്യങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുമ്പോൾ

സംഭവിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ചില പിശകുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ (മിസ്അലൈൻമെന്റ്) :

❌❌❌❌❌❌❌

ചുവടെ വായിക്കാം.

 *ലക്ഷ്യമില്ലാത്ത വിവരങ്ങൾ ചോദിക്കുക:* പഠിപ്പിച്ചതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള എല്ലാം ചോദിക്കുന്നത് (പ്രധാനമല്ലാത്ത വിശദാംശങ്ങൾ പോലും). 

* തെറ്റായ തലത്തിൽ ചോദിക്കുക:

* ഒരു ലക്ഷ്യം "പ്രയോഗിക്കുക" എന്നതാണെങ്കിൽ, വെറും "ഓർക്കുക" എന്ന തലത്തിൽ ചോദിക്കുക. *പഠനപ്രവർത്തനങ്ങളെയോ ഉള്ളടക്കത്തെയോ മാത്രം ചോദിക്കുക:*

  ഒരു പ്രത്യേക പ്രവർത്തനത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുക

* (ഉദാ: ലാബ് പരീക്ഷണത്തിലെ പ്രത്യേക ഘട്ടങ്ങൾ മാത്രം ചോദിക്കുക), പഠന ലക്ഷ്യത്തെയല്ല.

*പ്രധാനപ്പെട്ടതും പ്രധാനമല്ലാത്തതുമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് തുല്യ പ്രാധാന്യം നൽകുക.*

🛑ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് പോലെയുള്ള പിശകുകൾ സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധ പുലർത്തേണ്ടതുണ്ട്🛑

****************************

*ഉപസംഹാരം:*

പഠന ലക്ഷ്യങ്ങൾ (Learning Objectives) എന്നത് വിദ്യാഭ്യാസ പ്രക്രിയയുടെ ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യമാണ്.

1.ഇതിലൂടെ വിദ്യാർത്ഥികൾ എന്ത് നേടണം എന്ന് നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു

2. അധ്യാപകർ എന്ത് പഠിപ്പിക്കണം, എങ്ങനെ പഠിപ്പിക്കണം (പാഠഭാഗങ്ങളും പ്രവർത്തനങ്ങളും) എന്നതിന് മാർഗ്ഗ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുന്നു.

3. വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക്

ലക്ഷ്യം നേടുവാൻകഴിഞ്ഞോ എന്ന് (പരീക്ഷാ ചോദ്യങ്ങൾ)

മൂല്യനിർണയം ചെയ്യുവാൻ സാധിക്കുന്നു.

അതിനാൽ, 

പഠന ലക്ഷ്യങ്ങളെ മുൻനിർത്തിയാണ് പരീക്ഷ ചോദ്യങ്ങൾ തയ്യാറാക്കപ്പെടുക. എന്നത് ഒരു അടിസ്ഥാനപരവും നീതിപൂർവ്വവുമായ വിദ്യാഭ്യാസ തത്വമാണ്. ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കനുസൃതമായി ചോദ്യങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുമ്പോഴാണ് പരീക്ഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രതീക്ഷിച്ച പഠനഫലങ്ങളെ (Learning Outcomes) അളക്കുന്നതും വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വാസ്തവികമായ കഴിവുകൾക്ക് നീതി നൽകുന്നതും. പാഠഭാഗങ്ങളും പഠനപ്രവർത്തനങ്ങളും ഈ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടാനുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ (Tools) മാത്രമാണ്.

സമ്പാദനം :
അബ്ദുൽ റഹ്‌മാൻ
സി വി